Calibration หรือ การสอบเทียบ เป็นกระบวนการที่สำคัญในการตรวจสอบและปรับแต่งค่าการวัดของเครื่องมือให้มีความถูกต้องและแม่นยำตามมาตรฐานที่กำหนด Calibration ซึ่งกระบวนการนี้มีความสำคัญในหลายอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมการผลิต การแพทย์ อุตสาหกรรมพลังงาน และอุตสาหกรรมอื่น ๆ ที่ต้องการความแม่นยำของอุปกรณ์วัดค่า โดยหลักการสอบเทียบเครื่องมือนั้นสามารถแบ่งออกได้เป็นหลายประเภทขึ้นอยู่กับลักษณะของการใช้งาน ซึ่งหนึ่งในประเภทที่สำคัญได้แก่ การสอบเทียบทางกล
การสอบเทียบทางไฟฟ้า Calibration การสอบเทียบทางอุณหภูมิการสอบเทียบทางกลเป็นกระบวนการที่ใช้สำหรับเครื่องมือวัดทางกายภาพที่เกี่ยวข้องกับแรง ความดัน มิติ และมวล เช่น ไมโครมิเตอร์ เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ เครื่องชั่งน้ำหนัก และเครื่องมือวัดแรงดึง โดยในการสอบเทียบเครื่องมือประเภทนี้จะต้องใช้มาตรฐานที่สามารถตรวจสอบได้ เช่น บล็อกเกจมาตรฐาน หรือน้ำหนักมาตรฐานที่ผ่านการรับรองจากห้องปฏิบัติการ
เครื่องมือที่ใช้ในการวัดค่าต่าง ๆ มีค่าที่แม่นยำและลดความคลาดเคลื่อน
สอบเทียบที่ได้รับมาตรฐานสากล เช่น ISO/IEC 17025 การสอบเทียบเครื่องมือทางกลมีความสำคัญอย่างมากในการรับรองว่าเครื่องมือที่ใช้ในการวัดค่าต่าง ๆ มีค่าที่แม่นยำและลดความคลาดเคลื่อนของข้อมูลการวัด ซึ่งจะช่วยเพิ่มคุณภาพของกระบวนการผลิต ลดข้อผิดพลาดในการประกอบชิ้นส่วน Calibration และป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง Calibration การสอบเทียบทางกลยังช่วยให้สามารถตรวจสอบสภาพเครื่องมือวัดว่าอยู่ในสภาพที่เหมาะสมต่อการใช้งานหรือไม่
กับอุปกรณ์ที่ใช้วัดปริมาณทางไฟฟ้า เช่น แรงดันไฟฟ้า กระแสไฟฟ้า ความต้านทาน ความถี่ Calibration และพลังงานไฟฟ้า เครื่องมือที่ต้องผ่านการสอบเทียบในหมวดหมู่นี้ได้แก่ มัลติมิเตอร์ เครื่องวัดแรงดันไฟฟ้า ออสซิลโลสโคป และแคลมป์มิเตอร์ เป็นต้น ซึ่งกระบวนการสอบเทียบจะใช้เครื่องมือมาตรฐานที่สามารถสร้างค่าที่แม่นยำและสามารถตรวจสอบย้อนกลับไปยังมาตรฐานระดับสากลได้ Calibrationโดยการสอบเทียบทางไฟฟ้ามีความสำคัญอย่างมากในอุตสาหกรรมที่ต้องใช้พลังงานไฟฟ้าในการควบคุมระบบต่าง ๆ
มาตรฐานที่นิยมใช้ในการสอบเทียบทางอุณหภูมิ
หากไม่มีการสอบเทียบเครื่องมือวัดทางไฟฟ้าอย่างถูกต้อง อาจส่งผลให้เกิดข้อผิดพลาดในการวัดค่าทางไฟฟ้า นำไปสู่การทำงานที่ผิดพลาดของอุปกรณ์ไฟฟ้า Calibration Services ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหายต่ออุปกรณ์หรือแม้กระทั่งอันตรายต่อชีวิตของผู้ใช้งาน ดังนั้น อุปกรณ์ที่ใช้วัดค่าทางไฟฟ้าจึงต้องได้รับการสอบเทียบเป็นระยะ เพื่อให้มั่นใจว่าการวัดค่าที่ได้นั้นแม่นยำและเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดการสอบเทียบ ทางอุณหภูมิเป็นอีกหนึ่งประเภทของการสอบเทียบที่สำคัญ Calibration ซึ่งเกี่ยวข้องกับอุปกรณ์ที่ใช้วัดอุณหภูมิ กระบวนการสอบเทียบเครื่องมือวัดอุณหภูมิจะใช้เครื่องมือมาตรฐานที่สามารถสร้างและรักษาอุณหภูมิที่แน่นอนเพื่อเปรียบเทียบกับค่าที่เครื่องมือวัดได้ โดยมาตรฐานที่นิยมใช้ในการสอบเทียบทางอุณหภูมิ ได้แก่ เซลล์จุดคงที่ของน้ำแข็ง Calibration เครื่องวัดอุณหภูมิแบบมาตรฐาน และอ่างอุณหภูมิควบคุม